APA 7 ile Kaynak Gösterme: Metin İçi Atıf, Kaynakça Örnekleri ve APA 6'dan Farklar

APA 7 ile Kaynak Gösterme: Metin İçi Atıf, Kaynakça Örnekleri ve APA 6’dan Farklar

APA 7 ile kaynak gösterme, Amerikan Psikoloji Derneğinin (American Psychological Association) 2020 tarihli yayın kılavuzunun yedinci baskısında tanımlanan yazar-tarih sistemine göre metin içinde atıf yapmak ve çalışmanın sonuna bir kaynakça eklemek demektir. Sistemin mantığı basittir: Metindeki her atıf, okuru kaynakçadaki tek bir künyeye götürmelidir; kaynakçadaki her künye de metinde en az bir kez anılmış olmalıdır (American Psychological Association [APA], 2020). Eğitim bilimlerinde Türkiye’deki dergilerin ve enstitülerin büyük bölümü bu biçimi ya da onun Türkçeye uyarlanmış bir sürümünü kullanır.

Bu yazıda metin içi atıfın temel kuralları, en sık kullanılan kaynak türlerinin kaynakçada nasıl yazılacağı, altıncı baskıdan bu yana değişen noktalar ve tez yazım sürecinde en çok karşılaşılan hatalar Türkçe örneklerle ele alınmaktadır. Örnek künyelerin tamamı gerçek eserlerdir ve aşağıdaki Kaynakça’da da yer almaktadır. Tez yazımında örnek olarak incelenebilecek çalışmalar için sitedeki tez özetleri bölümüne bakılabilir.

Metin İçi Atıf: Yazar Sayısına Göre Kurallar

APA 7’de metin içi atıf iki biçimde yapılır. Ayraç içi atıfta yazar adı ve yıl cümlenin sonunda ayraç içinde verilir: (Çalık ve Tepe, 2019). Anlatı içi atıfta ise yazar adı cümlenin öğesidir, yalnızca yıl ayraç içindedir: Çalık ve Tepe (2019) okul etkililiği ile kolaylaştırıcı okul yapısı arasındaki ilişkiyi incelemiştir. Kılavuzun İngilizce metninde iki yazarlı eserlerde ayraç içinde “&”, anlatı içinde “and” kullanılır (APA, t.y.-a). Türkçe metinlerde ise iki durumda da “ve” yazmak yaygın uygulamadır; hangi biçimin kullanılacağını enstitünün tez yazım yönergesi ya da derginin yazım kuralları belirler.

Yazar sayısına göre kurallar şöyledir. Tek yazarlı ve iki yazarlı eserlerde yazar adları her atıfta eksiksiz yazılır. Üç ve daha fazla yazarlı eserlerde ise ilk atıftan başlayarak yalnızca birinci yazarın soyadı verilir ve ardından “et al.” eklenir (APA, t.y.-a). Türkçe yazılan metinlerde bu kısaltmanın karşılığı olarak çoğunlukla “vd.” (ve diğerleri) kullanılır; bazı dergiler “ve ark.” biçimini tercih eder. Kurumsal yazarlarda kısaltma ilk atıfta köşeli ayraçla tanıtılır, sonraki atıflarda yalnızca kısaltma kullanılır. Bu yazının ilk paragrafındaki “(American Psychological Association [APA], 2020)” atfı bunun örneğidir.

Tablo 1. APA 7’de metin içi atıf biçimleri (Türkçe uyarlama)
Yazar durumuAyraç içi atıfAnlatı içi atıf
Tek yazar(Mincer, 1974)Mincer (1974)
İki yazar(Çalık ve Tepe, 2019)Çalık ve Tepe (2019)
Üç ve daha fazla yazar(Kraft vd., 2018)Kraft vd. (2018)
Kurumsal yazar, ilk atıf(Millî Eğitim Bakanlığı [MEB], 2026)Millî Eğitim Bakanlığı (MEB, 2026)
Kurumsal yazar, sonraki atıflar(MEB, 2026)MEB (2026)

Birkaç küçük kural daha akılda tutulmalıdır. Aynı yazarın aynı yıla ait iki eseri yıla eklenen harflerle ayrılır (2025a, 2025b). Anlatı içi atıfta aynı kaynak aynı paragrafta yeniden anıldığında yıl tekrarlanmayabilir; ayraç içi atıfta ise yıl her seferinde yazılır. APA 7’de “a.g.e.” ya da “ibid.” gibi göndermeler kullanılmaz (APA, t.y.-a).

Kaynakça Biçimleri: Türkçe Örneklerle

Kaynakça alfabetik sıradadır ve her künye asılı girinti ile yazılır. Makale ve kitap başlıklarında yalnızca ilk sözcük, iki noktadan sonraki ilk sözcük ve özel adlar büyük harfle başlar. Aşağıdaki örneklerde Türkçe uyarlamada yaygın olan “ve”, “Ed.”, “s.”, “C.” ve “içinde” kullanılmıştır.

Dergi makalesi

Dergi adı ve cilt numarası italik, sayı numarası ayraç içinde ve düz yazılır. DOI varsa künyenin sonuna https://doi.org/ ile başlayan bağlantı biçiminde eklenir:

Çalık, T. ve Tepe, N. (2019). Ortaokul öğretmenlerinin algılarına göre okul etkililiği ile kolaylaştırıcı okul yapısı ve akademik iyimserlik arasındaki ilişki. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(4), 1471–1480. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3008

Kaynakçada 20 yazara kadar bütün yazarlar yazılır. Yazar sayısı 21 ve üzerindeyse ilk 19 yazar verilir, üç nokta konur ve son yazar eklenir (APA, t.y.-b). Üç yazarlı Kraft vd. (2018) makalesi kaynakçada üç adıyla da yer alır, metinde ise “Kraft vd.” olarak anılır.

Kitap

APA 7 ile yayınevinin bulunduğu şehir künyeden çıkarılmıştır; yalnızca yayınevi adı yazılır (APA, t.y.-b):

Mincer, J. (1974). Schooling, experience, and earnings. National Bureau of Economic Research.

Baskı bilgisi varsa kitap adından sonra ayraç içinde verilir; örneğin “(9. bs.)”. E-kitaplarda okuma cihazı ya da biçim (Kindle vb.) belirtilmez.

Derleme kitapta bölüm

Bölüm yazarları ve bölüm başlığı önce gelir; editörlerin adları ad baş harfi önde olacak biçimde yazılır, sayfa aralığı kitap adından sonra verilir (APA, 2020):

Heckman, J. J., Lochner, L. J. ve Todd, P. E. (2006). Earnings functions, rates of return and treatment effects: The Mincer equation and beyond. E. A. Hanushek ve F. Welch (Ed.), Handbook of the economics of education içinde (C. 1, s. 307–458). Elsevier. https://doi.org/10.1016/S1574-0692(06)01007-5

Metin içinde bu bölüme Heckman vd. (2006) biçiminde atıf yapılır; atıf, kitabın editörlerine değil bölümün yazarlarına yapılır.

Tez

Tez adı italik yazılır, tezin türü ve üniversite köşeli ayraç içinde verilir. Tez bir veri tabanında ya da kurumsal arşivde erişime açıksa bu kaynağın adı ve, okurun açabileceği bir adres varsa, bağlantısı eklenir (APA, 2020). Türkiye’de YÖK Ulusal Tez Merkezi’ndeki tez numarası, kılavuzdaki yayın numarasının karşılığı olarak ayraç içinde gösterilebilir:

Kahraman, N. (2003). İlköğretim müfettişlerinin mesleki etik ilkeleri ve bu etik ilkelere uyma düzeyleri (Tez No. 204578) [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Açık Bilim. https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/86567

Bu tez metinde (Kahraman, 2003) ya da Kahraman (2003) olarak anılır. Yayımlanmamış ve hiçbir arşivde bulunmayan tezlerde ise köşeli ayraç içinde tezin yayımlanmamış olduğu belirtilir ve üniversite adı ayraçtan sonra yazılır.

Kurumsal rapor ve web sayfası

Kurumsal raporlarda kurum yazar konumundadır. Web sayfalarında sayfa başlığı italik yazılır; site adı yazar kurumla aynıysa tekrar edilmez. Tarih bulunamıyorsa “t.y.” (tarih yok) yazılır. “Retrieved from” (Türkçede “… adresinden erişildi”) ifadesi yalnızca içeriği zamanla değişen sayfalarda erişim tarihiyle birlikte kullanılır (APA, t.y.-b):

OECD. (2013). Synergies for better learning: An international perspective on evaluation and assessment. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264190658-en

Millî Eğitim Bakanlığı. (2026, 1 Ekim). 2025-2026 örgün eğitim istatistikleri açıklandı. https://www.meb.gov.tr/2025-2026-orgun-egitim-istatistikleri-aciklandi/haber/42058/tr

Metin içinde ilk örnek (OECD, 2013), ikincisi ise ilk atıfta (Millî Eğitim Bakanlığı [MEB], 2026) biçiminde gösterilir.

Mevzuat

APA’nın hukuki kaynaklara ilişkin örnekleri ABD mevzuatına göre hazırlanmıştır; Türkiye’deki kanun ve yönetmelikler için Türkçe dergilerde yerleşmiş bir uyarlama kullanılır. Düzenlemenin adı, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarih ve sayı verilir:

Öğretmenlik Mesleği Kanunu. (2024, 18 Ekim). Resmî Gazete (Sayı: 32696). Kanun No. 7528.

Metin içinde bu kaynak (Öğretmenlik Mesleği Kanunu, 2024) biçiminde anılır. Kanunun kabul tarihi (10 Ekim 2024) ile Resmî Gazete’de yayım tarihi (18 Ekim 2024) farklıdır; künyede yayım tarihi esas alınır. Öğrencinin kendi enstitüsünün yönergesi farklı bir biçim öngörüyorsa o biçim izlenmelidir.

Altıncı Baskıdan Başlıca Farklar

APA’nın yedinci baskıda neyin değiştiğini özetleyen kılavuzu, değişikliklerin bir kısmının kaynakçayı, bir kısmının metin içi atıfı, bir kısmının da sayfa düzenini ilgilendirdiğini gösterir (APA, t.y.-b). Tez yazanlar için en çok iş çıkaranlar Tablo 2’de toplanmıştır.

Tablo 2. APA 6 ile APA 7 arasındaki başlıca farklar
KonuAPA 6APA 7
Üç ve daha fazla yazarlı esere ilk atıfİlk atıfta bütün yazarlar yazılırdı (beş yazara kadar)İlk atıftan itibaren birinci yazar + “et al.” / “vd.”
Kaynakçada yazar sayısıYedi yazara kadarYirmi yazara kadar
Yayınevi konumuŞehir yazılırdı (ör. New York, NY: Wiley)Yalnızca yayınevi adı (Wiley)
DOI gösterimidoi:10.xxxxhttps://doi.org/10.xxxx
“Retrieved from”URL’lerden önce sıkça kullanılırdıYalnızca erişim tarihi gerektiğinde
Öğrenci ödevlerinde sayfa üst bilgisi“Running head” zorunluyduÖğrenci çalışmalarında gerekmez

Bunların yanında yedinci baskı yazı tipi konusunda daha esnektir: 11 punto Calibri ya da Arial, 12 punto Times New Roman, 11 punto Georgia gibi seçenekler kabul edilir. Başlık düzeylerinin biçimi yeniden düzenlenmiş, cinsiyet belirtmeyen tekil “they” kullanımı açıkça benimsenmiştir (APA, t.y.-b). Türkiye’de enstitülerin tez yazım kılavuzları sayfa düzeni konusunda çoğu zaman APA’dan ayrılır; yazı tipi ve kenar boşluğu gibi konularda enstitü yönergesi önceliklidir.

Tez Yazımında Sık Yapılan Hatalar

Danışman ve jüri okumalarında en sık karşılaşılan sorunlar şekil hatasından çok tutarlılık sorunlarıdır:

  • Metinde anılan bir kaynağın kaynakçada bulunmaması ya da kaynakçadaki bir eserin metinde hiç anılmaması. Teslimden önce atıflar tek tek eşleştirilmelidir.
  • Metin içi atıf ile künyede yılın ya da yazar adının yazımının farklı olması (Çalık ve Tepe, 2018 / 2019 gibi).
  • Altıncı baskı alışkanlıklarının sürmesi: yayınevi şehri yazmak, DOI’yi “doi:” ile vermek, üç yazarlı esere ilk atıfta bütün adları yazmak.
  • Aynı metinde “vd.” ile “et al.”, “ve” ile “&” kullanımlarının karışması.
  • Dergi makalelerinde sayı numarasının atlanması. Yedinci baskıda sayı numarası varsa her zaman yazılır (APA, t.y.-b).
  • İkincil kaynağı, okunmadığı hâlde birincil kaynakmış gibi göstermek. Özgün esere ulaşılamıyorsa atıf okunan kaynak üzerinden yapılmalıdır.
  • Referans yönetim yazılımından gelen künyelerin denetlenmeden kullanılması. Bu programlar Türkçe karakterleri, büyük-küçük harf düzenini ve kurumsal yazarları sıklıkla bozar.

Sonuç

APA 7 ile kaynak göstermenin özü, atıf ile künye arasındaki birebir eşleşmedir. Yedinci baskı kaynakçayı sadeleştirmiş, üç ve daha fazla yazarlı eserlere atfı kısaltmış, DOI’yi bağlantı biçimine getirmiştir. Türkçe yazan bir lisansüstü öğrencisi için asıl iş, bu kuralları enstitüsünün ya da hedef derginin Türkçe uyarlamasıyla birlikte okumak ve seçtiği biçimi metnin başından sonuna aynı tutmaktır.

Kaynakça

American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7. bs.).

American Psychological Association. (t.y.-a). Author–date citation system. APA Style. https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/citations/basic-principles/author-date

American Psychological Association. (t.y.-b). Guide to what’s new in the Publication Manual of the American Psychological Association, seventh edition. APA Style. https://apastyle.apa.org/instructional-aids/whats-new-7e-guide.pdf

Çalık, T. ve Tepe, N. (2019). Ortaokul öğretmenlerinin algılarına göre okul etkililiği ile kolaylaştırıcı okul yapısı ve akademik iyimserlik arasındaki ilişki. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(4), 1471–1480. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3008

Heckman, J. J., Lochner, L. J. ve Todd, P. E. (2006). Earnings functions, rates of return and treatment effects: The Mincer equation and beyond. E. A. Hanushek ve F. Welch (Ed.), Handbook of the economics of education içinde (C. 1, s. 307–458). Elsevier. https://doi.org/10.1016/S1574-0692(06)01007-5

Kahraman, N. (2003). İlköğretim müfettişlerinin mesleki etik ilkeleri ve bu etik ilkelere uyma düzeyleri (Tez No. 204578) [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Açık Bilim. https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/86567

Kraft, M. A., Blazar, D. ve Hogan, D. (2018). The effect of teacher coaching on instruction and achievement: A meta-analysis of the causal evidence. Review of Educational Research, 88(4), 547–588. https://doi.org/10.3102/0034654318759268

Millî Eğitim Bakanlığı. (2026, 1 Ekim). 2025-2026 örgün eğitim istatistikleri açıklandı. https://www.meb.gov.tr/2025-2026-orgun-egitim-istatistikleri-aciklandi/haber/42058/tr

Mincer, J. (1974). Schooling, experience, and earnings. National Bureau of Economic Research. https://www.nber.org/books/minc74-1

OECD. (2013). Synergies for better learning: An international perspective on evaluation and assessment. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264190658-en

Öğretmenlik Mesleği Kanunu. (2024, 18 Ekim). Resmî Gazete (Sayı: 32696). Kanun No. 7528.

Bunu da okuyun

Makale Yazımı ve Dergi Seçimi (TR Dizin, SSCI/ESCI): Tezden Makaleye, Yağmacı Dergiler ve Hakem Süreci

Makale Yazımı ve Dergi Seçimi (TR Dizin, SSCI/ESCI): Tezden Makaleye, Yağmacı Dergiler ve Hakem Süreci

Makale yazımı ve dergi seçimi, bir araştırmanın bulgularını hakemli bir dergide yayımlanabilecek biçimde raporlamak ve …

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir