Eğitim Ekonomisi

Yükseköğretimin finansmanı, üniversitelerin öğretim, araştırma ve öğrenci hizmetleri için ihtiyaç duyduğu kaynağın devlet bütçesi, öğrenci ve aileleri ile diğer kaynaklar arasında nasıl paylaşıldığını ifade eder. Bu paylaşımın üç temel aracı vardır: öğrenciden alınan harç ya da öğrenim ücreti, geri ödenmeyen burslar ve geri ödenmesi gereken öğrenim kredileri. Bu yazıda yükseköğretimin …

Eğitimin finansmanı nedir? Beşerî sermaye kuramı, eğitimin finansman kaynakları, TÜİK 2024 eğitim harcamaları verileri ve hakkaniyet tartışmaları.

Okul düzeyinde kaynak yönetimi, bir okulun kamu bütçesinden ve diğer kaynaklardan elde ettiği parayı, malzemeyi ve fiziki olanakları eğitim öğretimin ihtiyaçlarına göre planlaması, kullanması ve bunların hesabını vermesidir. Türkiye’de okullar bütçe hazırlayan özerk birimler olmadığından bu yönetim, büyük ölçüde merkezden gelen ödeneklerin doğru kullanılması ile bütçe dışı gelirlerin yasal sınırlar …

Gölge eğitim, öğrencilerin okulda gördükleri derslere ek olarak aileleri tarafından ücret ödenerek aldıkları özel ders, kurs ve benzeri akademik destek hizmetlerinin genel adıdır. Kavram, bu hizmetlerin okul sisteminin yanında ve onun biçimini izleyerek var olmasına gönderme yapar: okulda öğretilen değiştikçe gölgedeki de değişir. Bu yazıda gölge eğitim kavramının uluslararası literatürdeki …

Eğitimde fırsat eşitliği, bireylerin eğitime erişimlerinin ve eğitimden elde ettikleri sonuçların, kendi denetimleri dışındaki koşullara, örneğin ailelerinin gelirine, doğdukları bölgeye ya da cinsiyetlerine bağlı olmaması ilkesidir. Eğitim ekonomisi bu ilkeyi gelir dağılımıyla birlikte ele alır; çünkü eğitimdeki eşitsizlikler hem gelir eşitsizliğinin bir sonucu hem de gelecekteki gelir farklarının kaynaklarından biri …

Eğitimde verimlilik, eğitime ayrılan kaynaklarla elde edilen sonuçlar arasındaki ilişkiyi, yani belirli bir girdiyle ne kadar ve ne nitelikte çıktı üretildiğini anlatır. Eğitimde etkinlik ise bir okulun, fakültenin ya da üniversitenin, kullandığı kaynaklara göre benzer kurumların ulaşabildiği en iyi düzeye ne kadar yaklaştığını gösteren göreli bir ölçüdür; bu ölçü Türkiye’de …

Eğitimde maliyet, bir eğitim hizmetinin üretilmesi için kullanılan bütün kaynakların parasal değeridir; bu kaynakların bir kısmı bütçede harcama olarak görünürken bir kısmı, örneğin öğrencinin okulda geçirdiği zaman, hiçbir bütçe tablosuna girmez. Eğitimde maliyet analizi ise bu kaynakları türlerine göre ayırıp ölçen, birim maliyeti hesaplayan ve farklı eğitim seçeneklerini maliyetleri ile …

Eğitim ve ekonomik büyüme ilişkisi, bir ülkedeki eğitim düzeyinin ve niteliğinin kişi başına gelirin uzun dönemli artış hızını nasıl ve ne ölçüde etkilediğini inceleyen bir eğitim ekonomisi konusudur. Bu alandaki çalışmalar eğitimi ya üretimde kullanılan bir girdi (beşerî sermaye) olarak ya da yeni bilgi ve teknolojinin üretilip yayılmasını sağlayan bir …

Sinyal kuramı, eğitimin iş piyasasındaki değerini, kişiye kazandırdığı becerilerden çok işverene verdiği bilgiyle açıklayan yaklaşımdır. Kurama göre işveren, iş başvurusunda bulunan kişinin verimliliğini doğrudan gözleyemez; diploma ise bu görünmeyen niteliklere ilişkin bir işaret, yani sinyal işlevi görür. Böylece yüksek eğitimli çalışanların daha fazla kazanması, eğitimin onları daha verimli kılmasından değil, …

Mincer denklemi, bireyin kazancının logaritmasını eğitim yılı ile iş deneyimi ve deneyimin karesiyle ilişkilendiren bir kazanç fonksiyonudur. Denklemde eğitim yılının katsayısı, bir ek okul yılının kazancı ortalama yüzde kaç artırdığını gösterir ve eğitimin getirisi denildiğinde çoğu zaman kastedilen değer budur. Bu yazıda eğitimin getirisi kavramı yöntem açısından ele alınmaktadır: Mincer …