7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu, öğretmenlerin seçilmesini, mesleğe hazırlanmasını, atanmasını, kariyer basamaklarını ve okul yöneticisi olarak görevlendirilmesini düzenleyen kanundur. 10 Ekim 2024’te kabul edilmiş, 18 Ekim 2024 tarihli ve 32696 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Kanun aynı zamanda öğretmen adaylarının hazırlık eğitimini üstlenen Millî Eğitim Akademisini kurmuştur.
Bu yazıda kanunun yapısı, öğretmenliğe girişte getirdiği hazırlık eğitimi ve Akademi Giriş Sınavı, kariyer basamakları, yönetici görevlendirme hükümleri ve Millî Eğitim Akademisi ile 2024–2026 arasında çıkarılan uygulama yönetmelikleri ele alınmaktadır. Öğretmenlerin hak ve ödevlerinde gönderme yapılan, 1739 sayılı Kanundaki millî eğitimin genel amaçları için Eğitimin Amaçları yazısına bakılabilir.
Kanunun Arka Planı ve Yapısı
Öğretmenlik mesleğinin ayrı bir kanunla düzenlenmesi 2024’te başlamış değildir. 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun öğretmenliği tanımlayan 43. maddesi ile öğretmenlerin nitelik ve seçimini düzenleyen 45. maddesi, 14 Şubat 2022’de yayımlanan 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu ile yürürlükten kaldırılmıştı. Bu kısa kanun öğretmenliği öğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen basamaklarına ayırmış; uzman öğretmenlik için en az on yıl hizmet ile en az 180 saatlik eğitim programını, başöğretmenlik için ise uzman öğretmenlikte on yıl ile en az 240 saatlik programı öngörmüş ve her iki unvanı yazılı sınavda 70 ve üzeri puan alma şartına bağlamıştı (Öğretmenlik Meslek Kanunu, 2022).
7528 sayılı Kanun ise 36. maddesiyle 7354 sayılı Kanunu yürürlükten kaldırmış ve konuyu çok daha geniş bir metinde yeniden düzenlemiştir (Öğretmenlik Mesleği Kanunu, 2024). İki kanunun adları birbirine çok yakındır: 2022 tarihli metin “Öğretmenlik Meslek Kanunu”, bugün yürürlükte olan 2024 tarihli metin ise “Öğretmenlik Mesleği Kanunu” adını taşır. Yeni kanun 38 madde ve üç geçici maddeden oluşur ve yedi bölüme ayrılır (Tablo 1).
| Bölüm | Maddeler | Başlıca konular |
|---|---|---|
| Başlangıç Hükümleri | 1–4 | Amaç, kapsam, tanımlar, temel ilkeler |
| Hak, Ödev ve Sorumluluklar | 5–6 | Öğretmenlerin ve yöneticilerin hak, ödev ve sorumlulukları |
| Nitelikler, Seçim, Hazırlık Eğitimi, Atama ve Yer Değiştirme | 7–18 | Hazırlık eğitimine kabul ve başarı, sözleşmeli istihdam, kadroya atama, hizmet puanı, yer değişikliği |
| Mesleki Gelişim, Kariyer ve Yönetici Görevlendirme | 19–22 | Mesleki gelişim, kariyer basamakları, yönetici görevlendirme |
| Ödül ve Disiplin | 23–25 | Başarı ve üstün başarı belgeleri, disiplin, öğretmenliğin sona ermesi |
| Millî Eğitim Akademisinin Kuruluşu ve Görevleri | 26–32 | Kuruluş, görevler, kurullar, eğitim personeli |
| Çeşitli ve Son Hükümler | 33–38 ve geçici maddeler | Eğitim çalışanlarının şiddetten korunması, değiştirilen ve kaldırılan hükümler, yürürlük |
Kanunun hükümleri aynı anda yürürlüğe girmemiştir. Millî Eğitim Akademisine ilişkin 26–32. maddeler 1 Ocak 2025’te; hazırlık eğitimi ve sözleşmeli istihdamı düzenleyen 7–15. maddeler ile yönetici görevlendirmeyi düzenleyen 21. madde 1 Eylül 2025’te; öteki hükümler ise yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir. Geçici 1. madde, 1 Eylül 2025’e kadar yapılacak sözleşmeli öğretmen istihdamı, kadroya atama ve yönetici görevlendirmelerinde kaldırılan mevzuatın uygulanmasını öngörmüştür.
Öğretmenliğe Giriş: Akademi Giriş Sınavı ve Hazırlık Eğitimi
Kanunun en belirgin yeniliği öğretmenliğe girişin yoludur. Öğretmen olarak istihdam edilebilmek için en az lisans düzeyinde bir yükseköğretim programından mezun olmak yetmez; Millî Eğitim Akademisinde verilen hazırlık eğitimini başarıyla tamamlamak da gerekir (md. 7). Hazırlık eğitimine alınmak için Türk vatandaşlığı ve öteki genel şartların yanında, ÖSYM tarafından yapılan sınavlardan Bakanlıkça belirlenen puana sahip olmak aranır; adaylar hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması da yapılır. Hazırlık eğitimine alınacakların sayısı atanmak üzere onaylanan kadro sayısıyla sınırlıdır ve sıralama sınav puanına göre yapılır (md. 9).
Bu sınav Millî Eğitim Bakanlığı Akademi Giriş Sınavıdır (MEB-AGS). İki oturumdan oluşur: 80 soruluk Akademi Giriş Sınavı (AGS) sözel ve sayısal yetenek, tarih, Türkiye coğrafyası, eğitimin temelleri ve Anayasa ile 1739, 222 ve 7528 sayılı Kanunları içeren mevzuat konularını kapsar; 50 soruluk Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi (ÖABT) ise alan bilgisini ölçer. Çoğu alanda MEB-AGS puanı AGS ve ÖABT puanlarının yarı yarıya ağırlıklandırılmasıyla hesaplanır; yabancı dil öğretmenliği alanlarında ÖABT yerine YDS ya da e-YDS puanı kullanılır (Millî Eğitim Bakanlığı, 2025).
Hazırlık eğitimi dört dönemdir; adayın mezun olduğu programa göre üç döneme indirilebilir (md. 8). Teorik derslerde başarı için not ortalamasının yüz üzerinden en az altmış olması gerekir; uygulamalı derslerde ise üç değerlendirme yapılır ve başarı eşiği yetmiştir (md. 10). Mart 2026’da yayımlanan Öğretmenlik Mesleğine Hazırlık Eğitimi Yönetmeliği bu çerçeveyi ayrıntılandırmıştır. Yönetmeliğe göre her dönem 10–14 hafta olarak planlanır; uygulama eğitimi il millî eğitim müdürlüklerince belirlenen okullarda, Akademi personeli, okul müdürü ve aynı alandan bir uygulama öğretmeninin rehberliğinde yürütülür. Uygulamalı derslerdeki üç değerlendirme sırasıyla yüzde 20, 30 ve 50 ağırlıkla hesaplanır; atamaya esas puan ise teorik derslerin ortalamasının yüzde 40’ı ile uygulamalı derslerin ortalamasının yüzde 60’ından oluşur (Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenlik Mesleğine Hazırlık Eğitimi Yönetmeliği, 2026). Adaylara eğitim süresince aylık ödeme yapılır ve genel sağlık sigortası kapsamında sayılırlar (Millî Eğitim Bakanlığı, 2024).
Hazırlık eğitimini tamamlayanlar 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen olarak istihdam edilir (md. 15). Sözleşmeli öğretmenler can güvenliği ve sağlık gibi durumlar dışında üç yıl yer değiştiremez; üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar ise talepleri hâlinde görev yaptıkları yerde kadrolu öğretmenliğe atanabilir (md. 16; Millî Eğitim Bakanlığı, 2024).
Yeni sistemin alanyazında da tartışılmaya başladığı görülmektedir. Çiftçi (2026), Akademiyi Tanzimat’tan bu yana süren öğretmen yetiştirme tarihindeki kuram-uygulama gerilimi içinde değerlendirir ve bu yapının söz konusu gerilimi tek başına çözemeyeceğini; alan bilgisi, pedagojik meslek bilgisi ve okul temelli uygulama hiyerarşik olmayan bir ortaklık içinde birleştirildiğinde anlam kazanabileceğini savunur.
Kariyer Basamakları ve Yönetici Görevlendirme
Kanunun 20. maddesine göre öğretmenlik mesleği öğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen olmak üzere üç kariyer basamağından oluşur. Uzman öğretmenlik için öğretmenlikte en az on yıl hizmet, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almamış olmak ve Akademinin bu amaçla düzenlediği eğitimi tamamlamak gerekir. Başöğretmenlik için aynı koşullar uzman öğretmenlikte en az on yıl hizmetle birlikte aranır (Öğretmenlik Mesleği Kanunu, 2024). 7354 sayılı Kanundaki yazılı sınav şartına bu maddede yer verilmemiş, başvuru ve unvanın verilmesine ilişkin usuller yönetmeliğe bırakılmıştır. Geçici 3. madde ise öğretmenlik ve uzman öğretmenlikte toplam yirmi yıl hizmeti bulunanlara, uzman öğretmenlikte on yıl şartı aranmaksızın başöğretmenliğe başvurma imkânı tanımıştır (Millî Eğitim Bakanlığı, 2024). Kariyer basamaklarına ilişkin ayrıntılar 21 Aralık 2024 tarihli Aday Öğretmenlik ve Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Yönetmeliği ile düzenlenmiştir.
Okul yöneticiliği Türkiye’de ayrı bir kadro değil, öğretmenler arasından yapılan bir görevlendirmedir; 7528 sayılı Kanun bu ilkeyi korumakla birlikte yöneticiliğe girişe bir yetiştirme aşaması eklemiştir. 21. maddeye göre ilk kez müdür ya da müdür yardımcısı olarak görevlendirilecek adaylar, yazılı ve/veya sözlü sınavda yüz üzerinden en az altmış puan aldıktan sonra Akademinin düzenlediği yönetici yetiştirme programına alınır. Program sonunda yapılan yazılı sınavda altmış ve üzeri puan alanlar, puan üstünlüğüne göre vali onayıyla görevlendirilir. Yöneticiler dört ders yılı için görevlendirilir ve aynı eğitim kurumunda aynı unvanla en fazla sekiz ders yılı görev yapabilir. Maddenin uygulanmasına ilişkin usuller, 30 Ocak 2026 tarihli Eğitim Kurumları Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği ile yeniden belirlenmiştir. Bu sürecin yönetici yetiştirme tartışmalarıyla bağlantısı için Okul Yöneticisinin Yetiştirilmesi yazısına bakılabilir.
Millî Eğitim Akademisi ve Öteki Hükümler
Millî Eğitim Akademisi Bakanlığa bağlı olarak kurulmuştur (md. 26). Kanunun 27. maddesine göre Akademinin başlıca görevleri hazırlık eğitimi ile yönetici yetiştirme programlarını hazırlayıp uygulamak, öğretmen ve yöneticilerin yeterliklerini belirlemek, dijital yeterlikler de dâhil olmak üzere mesleki gelişim eğitimleri vermek, talep hâlinde başka kamu kurumlarının personelini yetiştirmek ve üniversitelerle iş birliği içinde bilimsel çalışmalar yürütmektir (Öğretmenlik Mesleği Kanunu, 2024). Akademi, eğitim ve uygulama merkezleri açabilir; giderleri Bakanlık bütçesinden karşılanır. Eurydice’in Türkiye bölümü de Akademiyi öğretmen adaylarının mesleğe hazırlanması ile öğretmen ve yöneticilerin mesleki gelişiminden sorumlu kurum olarak tanımlar (Avrupa Komisyonu/Eurydice, 2025). Geçici 1. maddeye göre Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğünün yürüttüğü görevler 1 Ocak 2025’e kadar bu birimce sürdürülmüş, Akademinin kuruluş hükümleri de aynı tarihte yürürlüğe girmiştir. Akademi Başkanlığının çalışma esasları ise 19 Mart 2025 tarihli Millî Eğitim Akademisi Başkanlığı Yönetmeliği ile belirlenmiştir.
Kanunun öteki hükümleri arasında, her öğretmen ve yönetici için beş yıllık bireysel mesleki gelişim planlarının hazırlanmasını öngören 19. madde ile takvim yılı esasına dayalı hizmet puanını düzenleyen 17. madde sayılabilir. 33. madde ise eğitim çalışanlarına görevleri nedeniyle karşı işlenen yaralama, tehdit, hakaret ve görevi yaptırmamak için direnme suçlarında cezaların yarı oranında artırılmasını öngörmektedir; Bakanlığın duyurusuna göre bu suçlarda erteleme hükümleri uygulanmayacaktır (Millî Eğitim Bakanlığı, 2024). Öğretmenlerin atama ve yer değiştirme işlemleri de 9 Ocak 2026 tarihli Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ile yeniden düzenlenmiştir. Öğretmenlerin yetiştirilmesi ve geliştirilmesi kavramlarının genel çerçevesi için Eğitim, Yetiştirme ve Geliştirme Kavramı yazısı okunabilir.
Sonuç
7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu, 1739 sayılı Kanundan 7354 sayılı Kanuna geçen öğretmenlik hükümlerini kapsamlı bir meslek kanununda toplamıştır. Kanunun ağırlık merkezi, mesleğe girişi lisans diploması ve sınavdan ibaret olmaktan çıkarıp Akademide verilen, okul uygulamasına dayalı bir hazırlık eğitimine bağlamasıdır. Kariyer basamakları ve yönetici görevlendirme de aynı kurum üzerinden kurgulanmıştır. Uygulamanın nasıl sonuç vereceği, büyük ölçüde 2025 ve 2026’da yayımlanan yönetmeliklerin okullarda nasıl işletileceğine bağlı olacaktır.
Kaynakça
Aday Öğretmenlik ve Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Yönetmeliği. (2024, 21 Aralık). Resmî Gazete (Sayı: 32759).
Avrupa Komisyonu/Eurydice. (2025). Temel prensipler ve ulusal politikalar. Eurypedia: Türkiye. https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/tr/eurypedia/turkiye/temel-prensipler-ve-ulusal-politikalar
Çiftçi, M. (2026). Millî Eğitim Akademisi ve din dersi öğretmeni yetiştirme: Epistemolojik ve tarihsel bir değerlendirme. Değerler Eğitimi Dergisi, 24(51), 97–129. https://doi.org/10.34234/ded.1904484
Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Öğretmenlik Mesleği Kanunu Resmî Gazete’de yayımlandı. https://www.meb.gov.tr/ogretmenlik-meslegi-kanunu-resmi-gazetede-yayimlandi/haber/35166/tr
Millî Eğitim Bakanlığı. (2025). Millî Eğitim Bakanlığı Akademi Giriş Sınavı’nın detayları belli oldu. https://www.meb.gov.tr/mill-egitim-bakanligi-akademi-giris-sinavinin-detaylari-belli-oldu/haber/35428/tr
Millî Eğitim Akademisi Başkanlığı Yönetmeliği. (2025, 19 Mart). Resmî Gazete (Sayı: 32846).
Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumları Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği. (2026, 30 Ocak). Resmî Gazete (Sayı: 33153).
Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenlik Mesleğine Hazırlık Eğitimi Yönetmeliği. (2026, 17 Mart). Resmî Gazete (Sayı: 33199).
Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği. (2026, 9 Ocak). Resmî Gazete (Sayı: 33132).
Öğretmenlik Meslek Kanunu (Kanun No. 7354). (2022, 14 Şubat). Resmî Gazete (Sayı: 31750).
Öğretmenlik Mesleği Kanunu (Kanun No. 7528). (2024, 18 Ekim). Resmî Gazete (Sayı: 32696).
