Eğitimde Denetim

Maarif müfettişlerinin görevleri, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okul ve kurumlarda rehberlik, denetim, izleme ve değerlendirme, araştırma, inceleme, soruşturma ve ön inceleme işlerinden oluşur. Bugünkü mevzuatta bu görevleri merkezde Teftiş Kurulu Başkanlığına bağlı Bakanlık müfettişleri, illerde ise il millî eğitim müdürlüklerindeki eğitim müfettişleri yürütür; “maarif müfettişi” adı ise gündelik dilde ve …

Eğitim denetiminde etik, müfettişin ya da denetmenin okulu, öğretmeni ve dersi incelerken uyması beklenen ahlaki ilke ve davranış ölçütlerinin bütünüdür. Tarafsızlık, gizlilik, adalet, saygı ve mesleki yeterlik bu ölçütlerin çekirdeğini oluşturur. Konunun ayrı bir başlık olarak ele alınmasının nedeni, denetimin değerlendiren ile değerlendirilen arasında belirgin bir güç farkı yaratmasıdır. Bu …

Kurum denetimi, bir okulun ya da eğitim kurumunun tek tek öğretmenler üzerinden değil bir bütün olarak incelenmesidir; öğrenme ortamları, eğitim-öğretim faaliyetleri, yönetim işleri ve mali işlemler birlikte ele alınır. Okul değerlendirme ise daha geniş bir kavramdır: müfettişlerin yaptığı kurum denetimi gibi dış değerlendirmeleri ve okulun kendi kendini incelediği öz değerlendirmeyi …

Mentorluk ve koçluk temelli denetim, öğretmenin çalışmasını dışarıdan değerlendirmek yerine onun mesleki gelişimini birebir, sürekli ve iş başında destekleyen denetim anlayışıdır. Bu anlayışta denetim elemanı, hüküm veren bir dış göz olmaktan çok öğretmenle birlikte düşünen deneyimli bir meslektaş ya da eğitimli bir koç gibi çalışır. Amaç, öğretmenin kendi öğretimini gözlemleyip …

Akran denetimi, öğretmenlerin hiyerarşik olarak üstlerinde bulunan bir denetmen yerine eşit statüdeki meslektaşlarıyla birbirlerinin derslerini gözlemlediği, öğretim üzerine birlikte düşündüğü ve bu süreci değerlendirme amacıyla değil gelişim amacıyla yürüttüğü uygulamaların genel adıdır. Akran gözlemi, akran koçluğu ve ders imecesi (lesson study) bu ailenin en bilinen üyeleridir. Ortak noktaları, öğretmenin öğretimi …

Farklılaştırılmış denetim, okuldaki bütün öğretmenlere aynı denetim biçimini uygulamak yerine öğretmenin deneyimine, ihtiyacına ve tercihine göre farklı gelişim ve değerlendirme seçenekleri sunan bir öğretim denetimi yaklaşımıdır. Yaklaşım, Allan A. Glatthorn’un 1980’lerde geliştirdiği ve 1997’de gözden geçirdiği farklılaştırılmış denetim modeliyle tanınır. Modelin temel önermesi basittir: Meslekte ilk yılını geçiren bir öğretmenle …

Gelişimsel denetim, Carl Glickman’ın önerdiği ve denetleyen kişinin yardım tarzını öğretmenin gelişim düzeyine göre seçmesini öngören bir öğretim denetimi modelidir. Modele göre her öğretmene uyan tek bir denetim tarzı yoktur: Soyut düşünme ve bağlılık düzeyi farklı öğretmenler, yönlendirici, iş birlikçi ya da yönlendirici olmayan yaklaşımlardan farklı ölçüde yararlanır. Uzun vadeli …

Klinik denetim nedir? Goldhammer'ın beş aşamalı döngüsü, Cogan ve Acheson-Gall modelleri ve Türkiye'deki ders denetimi uygulamaları kaynaklarıyla.

Geleneksel ve çağdaş denetim yaklaşımları, eğitimde denetimin amacına ve denetleyen ile öğretmen arasındaki ilişkiye bakıştaki iki farklı anlayışı anlatır. Geleneksel denetim öğretmeni dışarıdan gözleyip belirlenmiş ölçütlere uygunluğunu kontrol etmeye odaklanır. Çağdaş yaklaşımlar ise denetimi öğretmenle birlikte yürütülen, öğretimi geliştirmeye dönük bir destek süreci olarak görür. Bu yazıda kontrol odaklı geleneksel …

Türkiye’de eğitim denetiminin tarihsel gelişimi, Osmanlı’nın son yüzyılında mahalle mekteplerini gözetmek için atanan görevlilerle başlayan ve bugün Bakanlık müfettişleri ile illerdeki eğitim müfettişlerinden oluşan iki katmanlı bir yapıya ulaşan uzun bir süreçtir. Bu süreçte denetimin örgütlenişi, denetçilerin unvanları ve görev alanları defalarca değişmiş; özellikle 2011’den sonra değişiklikler birkaç yılda bir …