Eğitim Yönetimi

Eğitimde merkeziyetçilik, eğitim hizmetlerine ilişkin karar ve kaynak kullanma yetkisinin büyük ölçüde merkezî yönetimde toplanmasıdır. Eğitimde yerelleşme ise bu yetkinin bir kısmının taşra birimlerine, yerel yönetimlere, okullara ya da özel kesime aktarılmasını anlatır. İki kavram birbirinin karşıtı gibi görünse de gerçekte her eğitim sistemi, hangi kararın hangi düzeyde verileceği konusunda …

Dağıtımcı liderlik, okuldaki liderliğin tek bir kişinin, çoğunlukla müdürün, elinde toplanmadığını; müdür, müdür yardımcıları, öğretmenler ve başka paydaşlar arasındaki etkileşimlerde ortaya çıktığını savunan bir yaklaşımdır. Alanyazında “paylaşılan” ya da “dağıtılmış” liderlik adlarıyla da anılır. Yaklaşımın ayırt edici yanı, liderliği bir kişinin özelliği olarak değil, bir uygulama olarak incelemesidir. Bu yazıda …

Açık sistem kuramı, örgütleri çevrelerinden girdi alan, bu girdileri dönüştüren, çevreye çıktı veren ve çıktıların sonuçlarından gelen bilgiyle kendini düzenleyen sistemler olarak ele alan örgüt kuramıdır. Okul bu bakışla, öğrenci, öğretmen, kaynak ve beklentileri çevresinden alan, bunları öğretme-öğrenme süreciyle dönüştüren ve yetiştirdiği bireyler aracılığıyla yeniden çevresini etkileyen bir açık sistemdir. …

Türk eğitim sisteminin yönetsel yapısı, Millî Eğitim Bakanlığının (MEB) merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatı ile bu teşkilatın en alt kademesindeki okul ve kurum müdürlüklerinden oluşan hiyerarşik örgütlenmedir. Okul öncesinden ortaöğretimin sonuna kadar örgün ve yaygın eğitimin yönetimi bu yapı içinde yürütülür; yükseköğretim ise Yükseköğretim Kurulu (YÖK) çatısı altında ayrı …

Dönüşümcü liderlik, liderin izleyenlerini yalnızca ödül ve yaptırımla yönlendirmek yerine onların değerlerini, beklentilerini ve bağlılığını değiştirerek kendi çıkarlarının ötesindeki ortak amaçlar için çaba göstermeye yöneltmesidir. Okul müdürü açısından dönüşümcü liderlik, öğretmenlerin kapasitesini ve okula bağlılığını geliştirerek okulun bir bütün olarak değişmesini sağlamayı amaçlar. Bu yazıda dönüşümcü liderliğin Burns ile başlayan …

Bürokrasi kuramı, örgütlerin iş bölümü, yetki hiyerarşisi, yazılı kurallar ve kişisellikten uzak işleyiş üzerine kurulduğunda akılcı ve verimli çalışacağını savunan, temelleri Max Weber tarafından atılmış örgüt kuramıdır. Okullar da öğretmenlerin alanlarına göre ayrıldığı, müdürden bakanlığa uzanan bir yetki zincirine bağlı olduğu ve işleyişi büyük ölçüde mevzuatla belirlenen örgütler olduğundan bürokrasi …

Eğitim yönetiminin tarihsel gelişimi, okulların ve eğitim sistemlerinin yönetiminin bir uygulama alanından ayrı bir bilim dalına dönüşme sürecidir. Bu süreç 20. yüzyılın başında ABD’de okul yöneticiliğinin meslekleşmesiyle başlamış, 1950’lerde “kuram hareketi” ile akademik bir kimlik kazanmış, Türkiye’de ise 1960’lardan itibaren Ankara Üniversitesi çevresinde kurumsallaşmıştır. Bu yazıda alanın ABD’deki doğuşu, kuram …

Öğretimsel liderlik, okul müdürünün ve okuldaki diğer liderlerin okulun amaçlarını öğrenci öğrenmesi üzerine kurması, öğretim programının ve sınıf içi öğretimin niteliğini izleyip geliştirmesi ve öğrenmeyi destekleyen bir okul iklimi oluşturması için sergilediği davranışların bütünüdür. Alanyazında “öğretim liderliği” adıyla da geçen kavram, müdürün işini bina, bütçe ve yazışmalardan çok sınıfta olup …

Yönetim ve liderlik arasındaki fark nedir? Zaleznik ve Kotter'ın yaklaşımları, eğitim yönetimindeki tartışma ve okul müdürünün iki rolü.

Değerler, bir kişinin neyi önemli ve arzu edilir bulduğunu gösteren, tek tek durumların ötesine geçen ve davranışa yön veren amaçlardır. Okulda okul yöneticilerinin değerleri ile öğretmenlerin değerleri, hangi kararın “doğru” sayılacağını, kaynakların nereye ayrılacağını ve öğrenciye, veliye, meslektaşa nasıl davranılacağını büyük ölçüde belirler. Bu yazıda değerleri açıklayan en yaygın çerçevelerden …